Çocuklarda Gece Ateş Yükselirse Ne Yapılmalı?
Son güncelleme: 16 Haziran 2026 · Okuma süresi: ~10 dk
Çocukta gece ateşin yükselmesi her ebeveynin yaşadığı bir endişedir. 38 °C üzerindeki ateş tıbbi olarak "ateş" sayılır; çoğu zaman vücudun enfeksiyona karşı verdiği normal bir savunma tepkisidir. Önemli olan paniğe kapılmadan doğru ölçüm, doğru doz ve doğru zamanda hekim/eczane başvurusunu yapmaktır. Bu rehber Sağlık Bakanlığı ve Türk Pediatri Kurumu kılavuzları temel alınarak hazırlanmıştır.
Gece eczane için: gece açık eczane; en yakın için: yakınımdaki nöbetçi eczane.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Sağlığınızla ilgili kararlar için mutlaka hekim ve eczacınıza danışın. Acil durumlarda 112'yi arayın.
Adım 1 — Doğru ateş ölçümü
- • 0-3 ay: rektal (makattan) ölçüm en doğru; 38 °C ve üzeri acil hekim.
- • 3-36 ay: rektal veya kulaktan; 38.5 °C üzeri ateş düşürücü.
- • 3 yaş üstü: koltuk altı veya kulaktan; 38.5 °C üzeri ateş düşürücü.
- • Dijital termometre tercih edin; cıvalı kullanmayın.
Adım 2 — Ateş düşürücü ilaç seçimi
Parasetamol (Calpol, Parol pediatrik, Tamol)
- • Doz: 10-15 mg/kg, 4-6 saatte bir.
- • Günlük maksimum: 60 mg/kg (4 doz).
- • 0 ay+ kullanılabilir (hekim onayıyla yenidoğanda).
- • Etki süresi: 30-60 dakikada başlar.
İbuprofen (Dolven, Brufen şurup)
- • Doz: 5-10 mg/kg, 6-8 saatte bir.
- • Günlük maksimum: 30 mg/kg (3 doz).
- • 6 ay üzerinde kullanılır.
- • Mide rahatsızlığı olanlarda dikkat; yemekle birlikte.
Asla aspirin verilmez (16 yaş altı — Reye sendromu). Parasetamol ve ibuprofen birbirinin alternatifidir; ikisini ardışık verme (4 saat ara) bazı pediatristlerce önerilir ancak hekim onayıyla yapılır.
Adım 3 — İlaç dışı önlemler
- • Çocuğu hafif giydirin; battaniyeyle örtmeyin.
- • Oda sıcaklığı 20-22 °C tutun.
- • Bol sıvı (su, anne sütü, formül) verin.
- • Ilık (sıcak değil, soğuk değil) suyla bezle silme.
- • Soğuk su ya da alkollü silme yapılmaz (titreme ve toksisite riski).
- • Yatakta dinlendirin; aktivite kısıtlayın.
Ne zaman acile / 112'ye?
- • 0-3 ay arasında 38 °C+ ateş — acil.
- • 3-6 ay arasında 39 °C+ ateş — acil değerlendirme.
- • Ateş düşürücüye rağmen 40 °C+ ısrarla — acil.
- • Boyun sertliği, ışığa hassasiyet, döküntü — menenjit şüphesi, 112.
- • Havale (febril konvülziyon): bilinç kaybı, kasılma — 112.
- • Nefes alma güçlüğü, mor renk — 112.
- • Devamlı kusma, su içemiyor, dudak çatlak (dehidratasyon) — acil.
- • Ateş 72 saatten uzun sürerse — hekim kontrolü şart.
Febril konvülziyon (havale) hakkında bilinmesi gerekenler
6 ay - 5 yaş arası çocuklarda hızlı ateş yükselmesi sırasında %2-5 oranında görülür. Genellikle 1-3 dakika içinde kendiliğinden geçer. Yapılması gerekenler:
- Sakin olun, saati not edin.
- Çocuğu yan yatırın (kusma aspirasyonu engellenir).
- Etrafındaki sert nesneleri uzaklaştırın.
- Ağzına hiçbir şey sokmayın (dil dahil).
- Yumuşak kıyafetlerini gevşetin.
- Nöbet 5 dakikadan uzun sürerse 112'yi arayın.
- Geçtikten sonra muhakkak hekim değerlendirmesi yaptırın.
Eczaneden ne alınır, nelere dikkat?
Çocukta reçetesiz alınanlar: parasetamol şurup, ibuprofen şurup (6 ay+), deniz suyu spreyi, oral rehidratasyon (Hidrasol), probiyotik (Bioflor), termometre. Antibiyotik kesinlikle reçeteli. Detay: reçetesiz ilaç listesi.
Sık sorulanlar — pratik bilgi
- • Diş çıkarma ateşi: 38 °C'i nadiren geçer; geçerse başka neden aranır.
- • Aşı sonrası ateş: 24-48 saat hafif ateş normal; parasetamol verilebilir.
- • Süt çocuğunda ateş: rektal ölçüm en doğru; 0-3 ay 38 °C acil.
- • Soğuk algınlığı: 3-5 gün ateş normal; 5 günden uzun = hekim.
- • Antibiyotik isteği: Çoğu viral; antibiyotik gerek yoktur. Hekim karar verir.
Uzman pediatri
Düzenli kontrol için klinikuzmani.com.tr üzerinden çocuk hastalıkları uzmanı bulabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Çocukta kaç derece ateş tehlikelidir?
0-3 ay bebekte 38 °C ve üzeri acildir. 3 ay üstünde 39 °C üstü ısrarlı ateş veya ek belirti (havale, boyun sertliği, nefes güçlüğü) acil değerlendirme gerektirir.
Çocuğa kaç saatte bir ateş düşürücü?
Parasetamol 4-6 saatte bir (10-15 mg/kg), ibuprofen 6-8 saatte bir (5-10 mg/kg, 6 ay+). İkisi arasında en az 2-3 saat geçmelidir.
Parasetamol ve ibuprofen birlikte verilir mi?
Hekim önerisiyle, 3-4 saat arayla dönüşümlü verilebilir. İlk tercih tek ilaçla başlamaktır.
Çocuğa aspirin verilebilir mi?
Hayır. 16 yaş altı çocukta aspirin Reye sendromu riski nedeniyle kontrendikedir.
Havale geçirirse ne yapmalı?
Çocuğu yan yatırın, etrafı temizleyin, ağzına bir şey sokmayın, saati not edin. 5 dakikadan uzun sürerse 112.
Soğuk suyla silme doğru mu?
Hayır. Soğuk su titremeyi tetikler ve ateşi yükseltir. Ilık (32-34 °C) su ile silme uygundur.
Antibiyotik vermek gerekir mi?
Çoğu çocuk ateşi viraldir; antibiyotik gerekmez. Antibiyotik kararını hekim verir.
Gece eczane bulamazsam?
Sitemizden konumla nöbetçi eczane bulabilirsiniz. Bulamazsanız 112'yi arayın.
İlgili rehberler
Nöbetçi eczaneyi şimdi bulun
Konumunuzla en yakını veya il/ilçe seçimiyle tüm listeyi görüntüleyin.