Kusma ve Mide Bulantısında Eczaneden Ne Alınabilir? (2026 Rehber)
Son güncelleme: 16 Haziran 2026 · Okuma süresi: ~10 dk
Bulantı ve kusma; gastroenterit, migren, gebelik, hareket hastalığı, sinir/iç kulak sorunları, ilaç yan etkileri ve daha birçok nedenle ortaya çıkar. Eczaneler bu şikayet için antiemetik ilaçlar, antasidler, oral rehidrasyon tuzları (ORS), zencefil bazlı doğal ürünler sunar. Kritik konu kusmadan çok sıvı kaybının (dehidratasyon) yönetimidir; uzun süreli kusmada IV sıvı için acil servis gerekebilir.
Hızlı erişim: yakınımdaki nöbetçi eczane.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Sağlığınızla ilgili kararlar için mutlaka hekim ve eczacınıza danışın. Acil durumlarda 112'yi arayın.
1. Kusma ve bulantının yaygın nedenleri
- • Akut gastroenterit (virüs/bakteri/parazit)
- • Gıda zehirlenmesi
- • Hareket hastalığı (araba, gemi tutması)
- • Gebelik (sabah bulantısı)
- • Migren
- • Antibiyotik, kemoterapi, ağrı kesici yan etkisi
- • Vestibüler sorunlar (vertigo)
- • İç organ patolojileri (apandisit, pankreatit)
- • Alkol intoksikasyonu
- • Anksiyete
- • Beyin basınç artışı (ciddi)
2. Reçetesiz seçenekler
- • Zencefil: çay, tablet (Sea-Band, Zingiber). Hafif bulantıda kanıtlanmış.
- • Sea-Band akupressur bilekliği — hareket hastalığında.
- • Vomex / Dramamine (dimenhidrinat 50 mg) — hareket hastalığı, vertigo. Reçetesiz/reçeteli olabilir.
- • B6 vitamini (piridoksin) — gebelik bulantısında 25 mg günde 3 kez.
- • Antiacid (Rennie, Gaviscon) — reflü tabanlı bulantıda.
- • ORS (Pedialyte, Rehydralyte, Floralyte) — sıvı/elektrolit replasmanı.
3. Reçeteli antiemetikler
- • Metpamid (metoklopramid 10 mg) — geniş kullanım; ekstrapiramidal yan etki uyarısı.
- • Zofer / Onset (ondansetron 4-8 mg) — güçlü; ağız içinde eriyen tablet de var.
- • Setronon (granisetron).
- • Pramin (prokloperazin).
- • Diligan (meklizin) — vertijo, hareket hastalığı.
- • Nautamine (difenhidramin) — hareket hastalığı.
4. Oral rehidrasyon — kritik adımlar
- • ORS poşeti 1 L suya çöz, oda sıcaklığında küçük yudumlarla.
- • Saatte 50-100 mL hedef; küçük çocukta 5-10 mL her 5 dk.
- • Çay, kola, meyve suyu, sade su yetersizdir; tuz/şeker dengesi ORS'de.
- • Kusma durduktan sonra tuzlu kraker, pirinç lapası, muz, tost (BRAT diyeti).
- • Süt ve laktozlu ürünleri 24-48 saat azalt.
5. Dehidratasyon belirtileri (hidrate olmayanı tanı)
- • Susuzluk hissi
- • Ağız kuruluğu
- • İdrar miktarında azalma, koyu renk
- • Halsizlik, baş dönmesi
- • Cilt turgorunda azalma
- • Bebeklerde göz çukurlaşması, bıngıldakta çökme
- • Ağlarken gözyaşı azalması
- • Hızlı nabız + düşük tansiyon (ciddi)
6. Gebelikte bulantı (hiperemezis)
- • İlk trimesterde %70-80 gebede bulantı.
- • B6 vitamini, doxylamine (Diclectin) güvenli.
- • Metoklopramid ve ondansetron hekim onayıyla.
- • Hiperemezis gravidarum: kilo kaybı, ketonüri, IV sıvı gerekebilir.
- • Küçük sık öğün, yağlı yiyeceklerden kaçınma.
7. Çocuklarda kusma
- • 6 ay altı bebek + kusma + ishal: pediatri.
- • Yaşa uygun ORS (Pedialyte, Floralyte).
- • Anne sütü kesilmez, formül seyreltilmez.
- • Reçetesiz antiemetik vermeyin (ondansetron yalnızca pediatri reçetesi).
- • Dehidratasyon belirtisi varsa acile götürün.
8. Acil servis kriterleri
- • 12 saatten uzun süren kusma, hiç sıvı tutamama
- • Kanlı veya safralı (yeşil) kusma
- • Şiddetli karın ağrısı + kusma (apandisit, pankreatit, obstrüksiyon)
- • Şiddetli baş ağrısı + kusma (menenjit, kafa içi basınç)
- • Dehidratasyon belirtileri
- • Yüksek ateş
- • Diyabetik hasta + kusma (DKA riski)
- • Yeni başlayan denge bozukluğu, konuşma bozukluğu
9. Gıda zehirlenmesi yönetimi
- • Bulantı + kusma + ishal + ateş şüphe uyandırır.
- • 6 saatten kısa başlangıç: Staphylococcus aureus toksini
- • 6-24 saat: B. cereus, Salmonella
- • 24+ saat: viral, parazit
- • Kanlı ishal + ateş: bakteriyel; hekim ve dışkı kültürü.
10. Eczane ve uzman
Gece için en yakın nöbetçi eczane. Sürekli yakınmada dahiliye/gastroenteroloji: klinikuzmani.com.tr.
Sıkça Sorulan Sorular
Bulantıya en hızlı ne iyi gelir?
Zencefil çayı, dimenhidrinat (Vomex) veya ondansetron. Hafif bulantıda zencefil yeterli olabilir.
Kusma kesilmediğinde ne yapmalıyım?
Sıvı yudumlamaya devam, ORS başlat. 12 saat hiç sıvı tutamıyorsa acile gidin (IV sıvı gerekir).
Hareket hastalığında hangi ilaç?
Dimenhidrinat (Dramamine, Vomex) yolculuktan 30 dk önce alın. Sea-Band bilekliği destekleyici.
Gebelikte hangi bulantı ilacı?
B6 vitamini ilk tercih. Doxylamine kombinasyonu (Diclectin) ve hekim onayıyla metoklopramid/ondansetron.
Çocukta kusma ilacı verilir mi?
Reçetesiz vermeyin. Ondansetron yalnızca pediatri reçetesi. Yönetim ORS ile.
Su mu içeyim çay mı?
ORS ideal. Yoksa ayran, hafif tuzlu çorba, küçük yudumlarla su. Şekerli içeceklerden kaçının.
Bulantı ne zaman tehlikelidir?
Şiddetli karın ağrısı, kanlı kusma, baş ağrısı, ense sertliği, dehidratasyon eşliğinde tehlikeli.
Antibiyotik bulantısı için ne yapmalı?
İlacı yemekle alın, probiyotik (Saccharomyces boulardii) ekleyin. Şiddetliyse hekime danışın.
İlgili rehberler
Nöbetçi eczaneyi şimdi bulun
Konumunuzla en yakını veya il/ilçe seçimiyle tüm listeyi görüntüleyin.