Çocuklarda İshal İçin Eczaneden Ne Alınabilir?
Son güncelleme: 16 Haziran 2026 · Okuma süresi: ~10 dk
Çocuk ishali (akut gastroenterit) en sık rotavirüs ve norovirüs kaynaklıdır; daha az sıklıkla bakteriyel (Salmonella, E.coli) veya antibiyotik kullanımına bağlıdır. Hedef, ishali "durdurmak" değil, sıvı-elektrolit kaybını yerine koymak ve süreyi kısaltmaktır. Çocuklara erişkin ishal ilaçları (loperamid) genellikle uygun değildir.
Acil ürün için: yakınımdaki nöbetçi eczane.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Sağlığınızla ilgili kararlar için mutlaka hekim ve eczacınıza danışın. Acil durumlarda 112'yi arayın.
İshal nedir, ne zaman dikkat?
Günde 3'ten fazla sulu/yumuşak dışkı ishal kabul edilir. Süt çocuklarında günde 5-6 yumuşak dışkı normal olabileceği için ebeveynin dikkatli ayırt etmesi gerekir.
1. ORS (oral rehidratasyon solüsyonu)
İlk ve en önemli tedavi: Oralit, Almora plus, Pedialyte. Eczanede reçetesiz satılır.
- • Her sulu dışkıdan sonra: 2 yaş altı 50-100 ml, 2 yaş üstü 100-200 ml.
- • Küçük yudumlar veya kaşıkla, tolere edilmediğinde 15 dk bekleyip tekrar.
- • Meyve sulu suları, gazoz, sporcu içecekleri uygun değildir (yüksek şeker, düşük elektrolit).
2. Probiyotikler
- • Saccharomyces boulardii (Reflor, Enterol): 250 mg, günde 1-2 saşe, 5 gün.
- • Lactobacillus rhamnosus GG (Lacto-G): Süreyi 24 saat kısaltır.
- • Lactobacillus reuteri: Yenidoğan-süt çocuğunda damla formu.
- • Antibiyotik kullanan çocukta antibiyotikten 2 saat sonra verilir.
3. Çinko desteği
WHO'nun önerdiği destek: 6 ay-5 yaş arası çocuklara çinko sülfat 20 mg/gün, 10-14 gün boyunca. Süreyi 25% kısaltır, rekürrensi azaltır. Eczanede Zinko-Plus 10 ml damla, Zinco solüsyon satılır.
4. Racecadotril (Hidrasec)
İntestinal sekresyonu azaltan ajan. 3 ay üstü çocuklarda 1.5 mg/kg, günde 3 kez kullanılır. Loperamid gibi peristaltizi durdurmaz, daha güvenlidir. Eczanede saşe formu satılır.
5. Loperamid çocukta?
BRAT diyeti
- • Muz, pirinç lapası, elma püresi, kuru ekmek/galeta.
- • Patates haşlama, tavuk haşlama, yoğurt.
- • Yağlı, kızarmış, baharatlı, çok şekerli yiyecekler 48 saat verilmez.
- • Geçici laktoz intoleransı olabilir; süt 24 saat azaltılır.
- • Anne sütü emen bebeklere kesintisiz devam.
Dehidratasyon ve kırmızı bayraklar
- • 6 saatten fazla idrar yapmama.
- • Ağız kuruluğu, gözyaşı yokluğu.
- • Bıngıldak çökmesi (1 yaş altı).
- • Kanlı/mukuslu dışkı, yüksek ateş.
- • Şiddetli karın ağrısı, kusmayla birlikte ishal.
- • Uyuşukluk, bilinç değişikliği.
- • Sürekli devam eden 2 hafta üzeri ishal.
112 veya acil servis ne zaman?
- • 3 ay altı bebekte herhangi bir ishal + ateş.
- • Şiddetli dehidratasyon belirtileri.
- • Kanlı dışkı veya katranımsı dışkı.
- • Sürekli kusma + ishal.
- • Tek taraflı karın ağrısı, kasık şişliği.
Uzman görüşü
Tekrarlayan ve süregen ishalde pediatrik gastroenteroloji uzmanı görüşü alın. klinikuzmani.com.tr.
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuk ishalinde ilk ne yapmalıyım?
ORS başlatılır. Her sulu dışkı sonrası 50-200 ml, küçük yudumlar.
Loperamid çocuğa verilir mi?
2 yaş altı yasak, 2-12 yaş hekim önerisiyle nadiren.
Probiyotik gerekli mi?
Süreyi kısaltır. Reflor, Enterol günde 1-2 saşe önerilir.
Çinko ne kadar verilir?
6 ay-5 yaş 20 mg/gün, 10-14 gün.
Yoğurt verebilir miyim?
Evet, 24 saat sonra. Süt geçici olarak azaltılabilir.
Antibiyotik ishal yapar mı?
Evet, antibiyotik ilişkili ishal sıktır. Probiyotik destek faydalıdır.
Kanlı ishal acil mi?
Evet, hemen hekime başvurulur. Bakteriyel enfeksiyon olabilir.
Anne sütü kesilir mi?
Asla. Anne sütü en iyi rehidratasyon sıvısıdır, devam edin.
İlgili rehberler
Nöbetçi eczaneyi şimdi bulun
Konumunuzla en yakını veya il/ilçe seçimiyle tüm listeyi görüntüleyin.