N
Nöbetçi Eczane Bulucu7/24 Türkiye
Konumumu kullan
Afet & Acil Durum · 2026

Sel, Yangın ve Afet Durumlarında İlaçlara Nasıl Ulaşılır?

Son güncelleme: 16 Haziran 2026 · Okuma süresi: ~10 dk

Türkiye iklim değişikliği ile birlikte sel, orman yangını, fırtına, heyelan ve aşırı sıcaklık gibi afetlerle daha sık karşılaşıyor. 2021 Bartın-Kastamonu seli, 2021 Manavgat-Marmaris yangınları, 2023 Şanlıurfa seli yüz binlerce kişiyi etkiledi. Bu afet durumlarında kronik ilaç kullanıcıları, yaralılar ve hassas gruplar için kesintisiz ilaç temini hayati önem taşır. Bu rehber AFAD, Sağlık Bakanlığı ve Türk Eczacıları Birliği koordinasyonunu, sahra eczane sistemini ve pratik adımları içerir.

Bölgenize göre nöbetçi eczane: yakınımdaki nöbetçi eczane.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Sağlığınızla ilgili kararlar için mutlaka hekim ve eczacınıza danışın. Acil durumlarda 112'yi arayın.

Afet sırasında ilk adımlar

  1. Güvenli alana ulaşın — AFAD toplanma alanı, yüksek bölge (sel), açık alan (yangın).
  2. T.C. kimliğinizi mümkünse yanınızda taşıyın; yoksa endişelenmeyin, sonradan tedarik edilir.
  3. AFAD Bilgi Noktası veya UMKE çadırına başvurun.
  4. Kronik hastalığınızı, kullandığınız ilaçları ve dozları belirtin.
  5. Mümkünse kullandığınız ilaç kutusu veya reçete fotoğrafı gösterin.
  6. MEDULA üzerinden T.C. kimliğinizle reçeteniz çekilir.

AFAD ve Sağlık Bakanlığı koordinasyonu

Afet sonrası ilk 24 saatte AFAD arama-kurtarma, Sağlık Bakanlığı UMKE (Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi), ve Türk Eczacıları Birliği sahra eczanesi kurar. Telefon numaraları:

  • • 112 — acil sağlık ve ambulans.
  • • 122 — AFAD.
  • • 110 — yangın.
  • • ALO 184 — Sağlık Bakanlığı bilgi merkezi.
  • • 184 (SABİM) — sağlık şikayet ve danışma.

Yangın: yanık ve duman zehirlenmesi tedavisi

Orman yangınları sırasında en sık başvurular yanıklar ve duman inhalasyonu içindir:

  • • Yanık derecesi 1 (kızarıklık): Soğuk su (15-20 dk), aloe vera jel, Bepanthen krem.
  • • Yanık derecesi 2 (su toplaması): Steril gazlı bezle örtün, Silverdin krem, hastane.
  • • Yanık derecesi 3 (siyah/beyaz, derin): Asla evde tedavi etmeyin, 112 arayın.
  • • Duman zehirlenmesi: Açık havaya çıkın, su için, oksijen tedavisi için hastane.
  • • Karbonmonoksit zehirlenmesi: Baş ağrısı, mide bulantısı, bilinç bulanıklığı varsa derhal 112.

Sel: enfeksiyon, ishal ve dehidratasyon

Sel bölgesinde kontamine su ve kanalizasyon karışımı bağırsak enfeksiyonları, hepatit A, leptospiroz, salmonella, kolera riskini artırır:

  • • İçme suyu: Yalnızca kapalı şişe veya kaynatılmış su.
  • • ORS / elektrolit: İshalde sıvı kaybı için zorunlu.
  • • Loperamid (Imodium): Sınırlı kullanım — ateş ve kanlı ishal varsa kullanmayın.
  • • Antibiyotik: Akut bakteriyel ishal için (siprofloksasin, azitromisin) — hekim onayıyla.
  • • Hepatit A aşısı: Maruz kalanlar için.
  • • Antibiyotik krem: Su altında kalmış yaralar için.
  • • Tetanoz aşısı: Kontamine suyla temas eden tüm yaralarda kontrol.

Fırtına ve düşme yaralanmaları

  • • Kanama: Steril gazlı bez ile basınç, 5-10 dk.
  • • Kırık şüphesi: Atele alın, hareket ettirmeyin, hastane.
  • • Kafa travması: Bilinç değişikliği, kusma, görme bozukluğu varsa derhal 112.
  • • Hipotermi: Kuru kıyafet, sıcak içecek, hastane.
  • • Antiseptik, ağrı kesici, sargı bezi temel ihtiyaç.

Sahra eczaneleri ve mobil sağlık birimleri

Afet sonrası AFAD ve Sağlık Bakanlığı koordinasyonunda sahra eczaneleri kurulur. 2021 Manavgat yangınında 8 sahra eczanesi, 2023 Şanlıurfa selinde 12 sahra eczanesi açıldı. Bu eczanelerde:

  • • Reçetesiz temel ilaçlar (parasetamol, ibuprofen, antasit, antihistaminik) ücretsiz.
  • • Antibiyotikler hekim onayıyla.
  • • Kronik ilaçlar T.C. kimlik + MEDULA kontrolüyle.
  • • Yanık ve yara bakım ürünleri.
  • • ORS, elektrolit, içme suyu.
  • • Aşılar (tetanoz, hepatit A).

Soğuk zincir ilaç koruma

Elektrik kesintisinde insülin, GLP-1, biyolojik ilaçlar bozulabilir. Detaylı bilgi için elektrik kesilirse insülin ve soğuk zincir rehberimizi okuyun. Kısaca:

  • • Termos çantaya transfer edin.
  • • Buz aküsünü doğrudan ilaca temas ettirmeyin.
  • • Komşu sağlam buzdolabı arayın.
  • • Sahra biriminden buzdolabı imkanı isteyin.

Hassas gruplar için özel önlemler

  • • Yaşlılar: Düşme riski, sıvı kaybı, hipotermi/hipertermi takibi.
  • • Çocuklar: İshal, dehidratasyon hızlı ilerler — ORS kritik.
  • • Bebekler: Anne sütü tercih edilir, formul mama için temiz su.
  • • Gebeler: Hastane yakını çadırlara yerleştirilir.
  • • Diyaliz hastaları: Sağlık Bakanlığı bölge diyaliz merkezine sevk eder.
  • • Onkoloji: Kemoterapi takvimi için yakın il hastanesine sevk.

Psikolojik destek

Afet sonrası akut stres bozukluğu ve travma sonrası stres bozukluğu sık görülür. Sahra psikiyatri ekipleri, AFAD psikososyal destek hizmeti ve Sağlık Bakanlığı'nın ALO 182 psikososyal destek hattı yardımcı olur. Belirti uzun sürerse profesyonel destek alın.

Önleyici hazırlık: afet çantasında ilaç

  1. 7-14 günlük kronik ilaç (orijinal kutuda).
  2. Son reçete fotoğrafı (telefon + bulut).
  3. Sağlık raporu fotokopisi.
  4. Hekim ve eczacı iletişim bilgileri.
  5. T.C. kimlik fotokopisi.
  6. Temel ağrı kesici, antihistaminik, antasit.
  7. ORS paketleri (en az 10 adet).
  8. Antiseptik, yara bandı, sargı bezi.
  9. Termometre, tansiyon ölçer.
  10. Soğuk zincir ilaç için termos.
  11. Maske (N95) ve eldiven.

Uzman görüşü

Afet hazırlığı ve kronik hastalık planlaması için aile hekiminize danışın. Uzman bulmak için klinikuzmani.com.tr platformunu kullanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Sel/yangın sonrası ilaç nereden alınır?

AFAD bilgi noktası, UMKE çadırı, sahra eczanesi ve etkilenmemiş bölge nöbetçi eczanelerinden. T.C. kimlik ve MEDULA üzerinden çekilir.

Yanıkta ne yapmalı?

1. derece yanıkta 15-20 dakika soğuk su, Bepanthen krem. 2. derecede steril gazlı bez ve hastane. 3. derecede asla evde tedavi yok, 112 arayın.

Selde ishal olursa ne yapmalı?

ORS ile sıvı kaybını giderin. Ateş, kanlı ishal varsa antibiyotik ihtiyacı olabilir; sahra sağlık ekibine başvurun.

Duman zehirlenmesi belirtileri nedir?

Baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı, bilinç bulanıklığı, deride kiraz kırmızısı renk. Derhal 112'yi arayın ve açık havaya çıkın.

Tetanoz aşısı afetten sonra zorunlu mu?

Kontamine suyla temas eden, kirli/derin yaralarda zorunludur. Sahra hastanesinde ücretsiz uygulanır.

Afet sırasında MEDULA çalışır mı?

Evet. MEDULA merkezi bir sistemdir, sahra eczanesinde T.C. kimliğinizle çekilir.

Sahra eczanesinde ilaç ücretli mi?

Reçetesiz temel ilaçlar genellikle ücretsizdir. Kronik raporlu ilaçlar SGK kapsamında, afet bölgesinde katkı payı muafiyeti uygulanabilir.

Psikolojik destek nereden alınır?

ALO 182 psikososyal destek hattı, sahra psikiyatri ekibi ve AFAD psikososyal destek hizmetleri ücretsiz hizmet verir.

İlgili rehberler

Nöbetçi eczaneyi şimdi bulun

Konumunuzla en yakını veya il/ilçe seçimiyle tüm listeyi görüntüleyin.

Konumumla bul →İl seç →