Çocuklarda Öksürük İçin Eczaneden Ne Alınabilir?
Son güncelleme: 16 Haziran 2026 · Okuma süresi: ~10 dk
Çocuklarda öksürük en sık görülen şikayetlerden biridir ve büyük çoğunluğu (>90%) viral üst solunum yolu enfeksiyonuna bağlıdır. Pediatride öksürük şuruplarının etkinliği tartışmalıdır; 1 yaş üzerinde bal birçok ürüne göre daha etkilidir. Bu rehberde çocuk öksürüğünü doğru yönetmek için bilmeniz gerekenler.
Acil ürün ihtiyacı: yakınımdaki nöbetçi eczane.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Sağlığınızla ilgili kararlar için mutlaka hekim ve eczacınıza danışın. Acil durumlarda 112'yi arayın.
Öksürük türleri
- • Kuru öksürük: Balgamsız, tahrişe bağlı. Viral, alerji, astım, gastroözofageal reflü.
- • Balgamlı (verimli) öksürük: Balgam atımı için faydalı; durdurulmamalı.
- • Krup (havlar öksürük): Larenjit; sesli, foktan benzeri.
- • Boğmaca tarzı: Paroksizmal, kusmaya yol açan.
1 yaş üstü: bal
WHO ve AAP önerisi: 1 yaş üzeri çocuklarda 1-2 çay kaşığı bal, dekstrometorfana eşdeğer etkinlik gösterir. Yatmadan önce verilir.
Buhar uygulaması
- • Sıcak duş banyosunda buhar (ebeveyn refakatinde).
- • Soğuk buhar makinesi (humidifier) — odada %50-60 nem.
- • Mentol, ökaliptol içeren buhar 3 yaş altı yasaktır (laringospazm).
- • Nebülizatör ile serum fizyolojik 3 ml, günde 3-4 kez.
Eczane şurupları
- • Ekspektoran (balgam söktürücü): Asist, Mucoplus (asetilsistein) — 2 yaş üstü.
- • Mukolitik: Bisolvon (bromheksin), Pulmocit — 2 yaş üstü.
- • Antitusif (öksürük baskılayıcı): Dekstrometorfan içerikli (Tussucal) — 6 yaş üstü.
- • Kodein: 12 yaş altı yasak (FDA uyarısı).
- • Bitki bazlı şuruplar (Prospan ivy yaprağı): 1 yaş üstü.
Yaş bazlı öneriler
- • 0-12 ay: Sadece serum fizyolojik, burun aspiratörü, soğuk buhar. Bal yasak. Öksürük şurubu YOK.
- • 1-2 yaş: Bal güvenli. Bitki bazlı şuruplar düşük doz.
- • 2-6 yaş: Ekspektoran, mukolitik şuruplar.
- • 6 yaş üstü: Antitusifler (dekstrometorfan) gerekirse.
Antibiyotik gereken durumlar
- • Bakteriyel pnömoni (yüksek ateş, hızlı solunum).
- • Sinüzit (10 günden uzun süren burun akıntısı + öksürük).
- • Boğmaca (laboratuvar onayıyla).
Hekime başvuru kriterleri
- • 3 haftadan uzun süren öksürük.
- • Yüksek ateş + hızlı nefes.
- • Nefes alma güçlüğü, göğüs çekilmesi.
- • Hırıltı (wheezing), morarma.
- • Boğmaca tarzı öksürük + kusma.
- • Kan tükürme.
- • 3 ay altı bebekte herhangi bir öksürük.
Uzman görüşü
Tekrarlayan ve kronik öksürükte pediatrik göğüs hastalıkları uzmanı görüşü alın. Astım, alerji ve gastroözofageal reflü değerlendirmesi yapılır. klinikuzmani.com.tr.
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuğa öksürük şurubu vermeli miyim?
2 yaş altı önerilmez. Bal (1 yaş üstü) ve buhar daha güvenli.
Bal hangi yaştan sonra güvenli?
12 ay üzeri. Altı botulizm riski nedeniyle yasak.
Dekstrometorfan kaç yaşında?
6 yaş üzeri. Daha küçük çocuklarda etkinlik kanıtı düşük.
Kodeinli şurup verebilir miyim?
Hayır, 12 yaş altı kontrendike. FDA uyarısı var.
Balgamlı öksürüğü durdurmalı mıyım?
Hayır, balgam atılması için verimli öksürük faydalı.
Hırıltı sesi tehlikeli mi?
Evet, astım veya bronşiyolit olabilir. Pediatrist görüşü gerekir.
Nebülizatör ile ne verilir?
Serum fizyolojik 3 ml, gerekirse hekim önerisiyle ventolin/salbutamol.
Boğmaca aşısı yapıldıysa risk azalır mı?
Evet, DaBT ve pekiştirme dozları çok önemli.
İlgili rehberler
Nöbetçi eczaneyi şimdi bulun
Konumunuzla en yakını veya il/ilçe seçimiyle tüm listeyi görüntüleyin.